กรมสุขภาพจิต ห่วงการเผยแพร่ข้อมูลส่วนบุคคลของเหยื่อ เสี่ยงซ้ำเติมความสูญเสียและกระทบสุขภาพจิตครอบครัว

          วันนี้ (1 กรกฎาคม 2569) จากสถานการณ์ในช่วงหลายสัปดาห์ที่ผ่านมาที่มีการนำเสนอข่าวอาชญากรรมและเหตุความรุนแรงอย่างต่อเนื่อง พบว่าหลายช่องทางในโลกออนไลน์ได้เผยแพร่ข้อมูลส่วนบุคคลของผู้เสียหาย ทั้งชื่อ ภาพถ่าย ของผู้ถูกกระทำ ผู้บาดเจ็บ และผู้เสียชีวิต กรมสุขภาพจิตมีความห่วงใยต่อประเด็นดังกล่าวเป็นอย่างยิ่ง เนื่องจากการกระทำนี้ไม่เพียงกระทบต่อสิทธิส่วนบุคคลและศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ แต่ยังเป็นการซ้ำเติมความบาดเจ็บทางจิตใจของครอบครัวและผู้ใกล้ชิดที่กำลังเผชิญกับความสูญเสีย นอกจากนี้ การรับรู้ภาพและข้อมูลความรุนแรงซ้ำ ๆ อาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพจิตของประชาชน โดยเฉพาะกลุ่มเปราะบาง เช่น เด็ก ผู้สูงอายุ และผู้ที่มีความเครียดสะสม จึงขอความร่วมมือทุกภาคส่วน ร่วมกันสื่อสารอย่างรับผิดชอบ ยึดหลัก 'ไม่ซ้ำเติมผู้ได้รับผลกระทบ' (Do No Harm) และเคารพความเป็นส่วนตัวของผู้ประสบเหตุและครอบครัว

          นายแพทย์กิตติศักดิ์ อักษรวงศ์ อธิบดีกรมสุขภาพจิต กล่าวว่า ในยุคที่ข้อมูลข่าวสารสามารถเผยแพร่ได้อย่างรวดเร็วผ่านสื่อและสื่อสังคมออนไลน์ การเผยแพร่ชื่อ นามสกุล ภาพถ่าย รูปร่างหน้าตา ที่อยู่ สถานศึกษา สถานที่ทำงาน หรือข้อมูลส่วนบุคคลอื่นใดที่สามารถระบุตัวตนของผู้ได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์รุนแรง ไม่ว่าจะเป็นผู้เสียหาย ผู้ถูกกระทำ ผู้บาดเจ็บ หรือผู้เสียชีวิต แม้จะมีเจตนาเพื่อแจ้งข่าวสารหรือแสดงความเสียใจ แต่อาจส่งผลกระทบต่อสิทธิส่วนบุคคล ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ และกระบวนการเยียวยาทางจิตใจของผู้เกี่ยวข้องได้ การเปิดเผยข้อมูลดังกล่าวอาจนำไปสู่การตีตราทางสังคม การรุกล้ำความเป็นส่วนตัว และการสร้างความทุกข์ซ้ำเติมแก่ครอบครัวและผู้ใกล้ชิดที่กำลังเผชิญกับความสูญเสียหรือความรุนแรงจากเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น กรมสุขภาพจิตจึงขอความร่วมมือจากสื่อมวลชน ผู้ใช้สื่อสังคมออนไลน์ และประชาชน ร่วมกันยึดหลักการสื่อสารในภาวะวิกฤตที่คำนึงถึงผลกระทบต่อผู้ได้รับผลกระทบเป็นสำคัญ หรือหลัก "ไม่ซ้ำเติมผู้ได้รับผลกระทบ" (Do No Harm) โดยหลีกเลี่ยงการเผยแพร่หรือส่งต่อข้อมูล ภาพถ่าย คลิปวิดีโอ หรือรายละเอียดที่สามารถเชื่อมโยงจนระบุตัวบุคคลได้ รวมถึงงดเผยแพร่ภาพความรุนแรงหรือรายละเอียดของเหตุการณ์ที่เกินความจำเป็นต่อการรับรู้ข่าวสาร เพื่อปกป้องสิทธิ ความเป็นส่วนตัว และศักดิ์ศรีของผู้ได้รับผลกระทบและครอบครัว

          นายแพทย์จุมภฏ พรมสีดา รองอธิบดีกรมสุขภาพจิต กล่าวเพิ่มเติมว่า การพบเห็นภาพเหตุการณ์รุนแรง หรือการเห็นข้อมูลส่วนบุคคลของผู้ประสบเหตุถูกเผยแพร่ซ้ำ ๆ ผ่านสื่อและสื่อสังคมออนไลน์ อาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพจิตของครอบครัว ผู้ใกล้ชิด ผู้เห็นเหตุการณ์ รวมถึงประชาชนทั่วไป ทำให้เกิดความเครียด วิตกกังวล นอนไม่หลับ ฝันร้าย หลีกเลี่ยงการนึกถึงเหตุการณ์ ตกใจง่าย หรือรู้สึกราวกับต้องเผชิญกับเหตุการณ์เดิมซ้ำแล้วซ้ำเล่า และในบางรายอาจพัฒนาไปสู่ภาวะเครียดภายหลังเผชิญเหตุการณ์สะเทือนขวัญ (PTSD) ได้ โดยเฉพาะในกลุ่มเปราะบาง เช่น เด็กและเยาวชน ผู้สูงอายุ ผู้ที่เคยเผชิญเหตุการณ์สูญเสียหรือเหตุการณ์รุนแรงมาก่อน ผู้ที่มีปัญสุขภาพจิตเดิม รวมถึงผู้ปฏิบัติงานช่วยเหลือและผู้เผชิญเหตุที่ต้องรับรู้ภาพเหตุการณ์ซ้ำ ๆ การปกป้องข้อมูลส่วนบุคคลของผู้ประสบเหตุจึงไม่ใช่เพียงเรื่องของจริยธรรมหรือกฎหมายเท่านั้น แต่ยังเป็นการปกป้องสุขภาพจิตของผู้สูญเสีย ครอบครัว และสังคมโดยรวม

กรมสุขภาพจิตขอเชิญชวนให้ทุกภาคส่วนร่วมกันสื่อสารอย่างรับผิดชอบ ตรวจสอบข้อมูลก่อนเผยแพร่ งดแชร์ภาพหรือข้อมูลที่อาจซ้ำเติมความทุกข์หรือกระทบต่อศักดิ์ศรีของผู้เกี่ยวข้อง และหากประชาชนหรือผู้ได้รับผลกระทบมีความเครียด วิตกกังวล หรือมีปัญหาสุขภาพจิต สามารถศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมได้ผ่านทาง www.สุขภาพจิต.com และสามารถขอรับคำปรึกษาจากสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ได้ตลอด 24 ชั่วโมงส่วนล่างของฟอร์ม

********************

1 กรกฎาคม 2569

• ต่อไป